Preken

Het houden van een preek – ook wel overweging, meditatie of overdenking genoemd – is een protestantse traditie. In het verleden had ik hierover een gedachtewisseling met een rooms-katholieke priester omdat in zijn traditie de preek niet zo belangrijk is. Hij vond een overdenking van tien minuten al heel lang en hij was een beetje verbaasd over de gewoonte van protestantse predikanten om minstens twintig minuten te vullen met zijn of haar gedachten over een bijbels thema, al dan niet verbonden met de actualiteit.

En het is die actualiteit die het een vrijzinnige voorganger wel eens moeilijk maakt om het juiste midden te vinden tussen wat er in de wereld gebeurt en de bezinning op je innerlijke leven. Als je te veel aandacht besteedt aan de duistere tijden die wereldheersers ons bezorgen, kun je het verwijt krijgen dat je politiek bezig bent. Als je daarentegen de ontwikkelingen in de wereld laat voor wat ze zijn en je beperkt tot psychologische of theologische kanttekeningen bij de passage die uit de bijbel gelezen werd, kun je het verwijt krijgen dat je wereldvreemd bezig bent: verzameld rond een knus theelichtje met je toehoorders bespreek je de roerselen van de ziel zonder acht te slaan op wat er buiten aan de hand is.

Het blijft laveren. Tussen de opvattingen van mensen die religie strikt gescheiden willen houden van politiek en de opvattingen van mensen die prijs stellen op een vrijzinnig engagement met de buitenwereld.

Voor mij is steeds de vraag: wat wil ik zeggen tegen wie? De vervolgvraag is dan altijd: in hoeverre moet ik me aanpassen aan de (veronderstelde) mening van mijn toehoorders zonder mijn eigen opvattingen geweld aan te doen? Volgens Kuitert is alles politiek, maar dat zeg ik hem niet na. Wel dat politiek niet alles is.

Johan de Wit

Meer blogs …