Waar moeten we op vakantie heen?

Vorig jaar schreef ik over de dilemma’s bij vakantie. Waar kun je nog met goed fatsoen heen? Ik eindigde zelf na allerlei overwegingen in Frankrijk. In de winter vroeg iemand mij eens. “Kunt U daar niets eens een lezing over houden? Waar we heen moeten?” Dat laatste ‘moeten’ leidde naar een schrik. Ik kan toch geen mening geven die nagevolgd moet worden? Een dwingend reisadvies? Dat is geen vrijzinnige benadering!

Maar het thema kreeg een heel nieuwe dimensie toen ik mijn levensvisie er direct bij betrok. Ik zou graag een leven willen leiden waarbij ik het leven zo min mogelijk schaad. Ik zou ook bij vakantie het leven zo min mogelijk willen schaden. Ik ga ervan uit dat het waarschijnlijk niet lukt om helemaal zonder ander leven te verstoren te leven; daarom ‘zo min mogelijk’.  Als ik dingen eet, worden mensen die dat produceren misschien onderbetaald. Ook dieren worden misschien hardhandig gebruikt voor mijn eieren of kaas. Ik kan dat niet allemaal controleren. En mijn kleding komt misschien van ver weg en zorgt voor giftige stoffen in water en lucht.

Het ideaal

Het ideaal, – het leven zo min mogelijk schaden – met hoogste ideaal NIET schaden – is enigszins verwant aan ‘eerbied voor het leven’, het adagium waar Albert Schweitzer (1875-1965) bij uitkwam. Het verhaal gaat dat Schweitzer beïnvloed was door het boeddhisme. Daarin tellen ook dieren volmondig mee. Het mooie gebed uit het boeddhisme met de wens dat alle levende wezens, groot en klein (…) gelukkig mogen zijn, is hier een sprekend voorbeeld van. Maar met de benadering van Schweitzer kom je op vakantie letterlijk niet ver, denk ik.

Je kunt al zien aankomen dat je ook met mijn insteek idealiter thuis zou moeten blijven. Dat is het veiligst, dat is te overzien. Of met een bescheiden insteek op reis? Niet goedkoop willen reizen en niet jouw genieten en het ‘welvaartsegoïsme’ (een vrij nieuw woord) centraal stellen? Ook dan blijf je misschien wel thuis. Van tevoren zei ik al: Vrijzinnigen worden verondersteld zelf te denken. Dus wees niet ongerust, niemand hoeft iets na te volgen.

Katrijne Bezemer is
voorganger Vrijzinnigen Nederland bij Vrijzinnig Centrum De Hoeksteen in Voorburg/Sassenheim en bij De Kapel in Zuid-Kennemerland.

Meer blogs …

Bijbelinterpretaties bij tot slaaf gemaakten

In The Oxford Guide to Ideas and Issues of the Bible (Oxford University Press 2001), staat een artikel over de omgang van de zwarte, tot slaaf gemaakte Amerikaanse Afrikanen met de Bijbel. Dit is bijzonder interessant omdat wij als Nederlanders ook kolonisten waren die (zwarte) medeburgers tot slaaf maakten en tegelijk tot het christendom bekeerden. Uit het artikel valt voor ons zeker ook iets te leren.

Bijbel

In eerste instantie kreeg de Bijbel weinig ‘Anklang’ bij de zwarte tot slaaf gemaakten, vertelt het artikel. Zendelingen klaagden dat hun bekering niet aansloeg. Dat kwam door de nadruk op een boek en geschreven taal. Eind 18e eeuw veranderde dat. De zwarten tot slaaf gemaakten haalden zelf thema’s uit de Bijbel die hen speciaal aanspraken. Bijvoorbeeld – ik had hier nooit eerder aan gedacht- de gevangenschap van Jezus (namelijk voor zijn terechtstelling) was voor hen een veel langduriger en centraler aspect in diens leven. Het werd met de kruisdood een fundamenteel aspect van herkenning van gedeeld lijden.

Pinksteren

Later werden teksten als van Handelingen 2, de Pinkstertekst, waarin alle volken de komst van de heilige Geest meemaken belangrijk. Ook Galaten 3: 26 gaat een rol spelen. “Het doet er niet toe of u Jood bent of Griek, slaaf of vrij mens, man of vrouw. Want samen vormt u een eenheid in Christus Jezus.” Martin Luther King kun je als late vertegenwoordiger van die beweging plaatsen. Deze benadering heeft kritiek op het koloniale land maar ook vertrouwen dat het goed komt.

Nieuwe visie

Begin 20ste eeuw ontstond nog een nieuwe visie. Zwarte kerkelijke vertegenwoordigers geloofden niet meer in integratie in de witte samenleving. Zij voelden zich verwant met de zogenaamde Garvey beweging, Islamisten en Zwarte Joden. Binnen de eigen bevolkingsgroepen groeide nu ook frictie en tegenstand. Eind 20ste eeuw ontstond nogmaals een nieuwe omgang met de Bijbel binnen de zwarte gemeenschap. Een nieuw fundamentalistische georiënteerde groepering verwierp het hele rassenvraagstuk als onbeduidend. Het ging nu om precieze interpretatie van de kerkelijke dogmatiek. Ook deze beweging, nu actueel, is zodoende kritisch op de eigen bevolking en lotgenoten. Treurig is dat een positie van achterstelling heel lange schaduwen heeft waarin ook leden van dezelfde kring elkaar gaan bestrijden. Het is duidelijk dat pijn die je bevolkingsgroepen aandoet op veel verschillende manieren weer rechtgezet moet worden, maar daar gaan veel generaties overheen.

Katrijne Bezemer
voorganger van De Hoeksteen in Voorburg en De Kapel in Bloemendaal

Meer blogs …

Een soort oma

De afgelopen maanden werd ik drie keer oud-tante! Een soort oma als je geen eigen kinderen hebt. Een nichtje en haar partner en een neef met partner die in het buitenland wonen verwachtten hun eerste kind. Zo ook een echtpaar dat ik heel goed ken in Nederland. Een mooie mogelijkheid om geboortegebruiken te vergelijken. Van het nichtje uit Barcelona kregen we al snel te horen dat zij in verwachting was. Verder geen informatie nog. Van de neef en partner uit Boulder (Colorado) kreeg ik ook snel bericht. Zij stuurden echter ook direct medische gegevens mee.

Spanje

Na zo 16 weken kwam uit Barcelona bericht dat het verwachte kind een meisje was. In Spanje is er ruime kinderopvangmogelijkheid en is alles tot in de puntjes geregeld. Uit Boulder kwam rond de 16 weken zwangerschap ook bericht dat het een meisje zou worden (grappig het woord ‘worden’ in deze context). Maar de naam van het kindje werd ook al genoemd. Dat laatste gaf wat verwondering hier. Mag dat al? Over het kind in Nederland werd verder nog geen informatie gegeven maar het paar ging nog snel op vakantie.

De baby in Barcelona werd in november geboren. De ouders lieten daarop haar naam aan iedereen weten. Zij werden drie dagen in een speciale vleugel van het ziekenhuis opgevangen. Beide ouders konden daar leren hoe met de baby om te gaan. Het kindje in de VS waarvan de naam al eerder bekend was, werd met de Rocky Mountains op de achtergrond op de foto gezet. Beide ouders verbleven ook daar in een luxueuze vleugel van het ziekenhuis om bij te komen.

Het Nederlandse kind werd in Amsterdam in het ziekenhuis geboren. Helaas was de thuisbevalling ‘niet gelukt’. Rond 2 uur ‘s ochtends werd het kindje geboren, gelukkig ook gezond. Het bleek ook een meisje. Dat werd tegelijk met de naam aan iedereen bericht. De ouders kregen de opdracht het ziekenhuis zo snel mogelijk te verlaten! Om vier uur ‘s ochtends liep het nieuwe gezin door Amsterdam op weg naar huis. Gelukkig zou hier wel spoedig kraamzorg komen. Alle drie kinderen veroorzaakten grote blijdschap.

Katrijne Bezemer
voorganger  De Hoeksteen in Voorburg en in Bloemendaal (Zuid-Kennemerland)

Meer blogs …

Vrij zijn

Navalny

Het overlijden van Aleksej Navalny op 16 februari raakte mij zeer. Als ik niet maar half fit was geweest, was ik naar de Russische ambassade in Den Haag gegaan om ‘iets te laten horen’. De dagen die volgden hield ik al het nieuws over de toedracht van zijn overlijden bij. Tijdens ’een wandeling’ overleden. Het klonk alsof je daar in het strafkamp geregeld wandelingetjes mocht maken. Ook de beelden van de afscheidsdienst en de begrafenis op het kerkhof volgde ik op diverse nieuwskanalen. Ik zag dappere mensen die ondanks het gevaar voor hun eigen leven de straat opgingen om Aleksej Navalny te eren. Waarom raakte dit alles mij zo?

Overheid en burger

Voordat ik theologie studeerde werkte ik tijdens mijn studie geschiedenis diverse jaren eerst als student-assistent en later assistent-onderzoeker bij de vakgroep Politieke Theorieën in Leiden.  Ik was in die richting ‘gespecialiseerd’. Mijn interesse lag bij denkers als John Stuart Mill, Jean-Jaques Rousseau en John Locke en de burgerlijke vrijheden. Interessant waren vraagstukken toen, of een staat mocht eisen dat je een autogordel draagt? Of zich bemoeit met ‘gezond’ eten. Alles wat de moderne natiestaat betrof en de relatie overheid-burger had mijn belangstelling. Het ging mij daarbij steeds om de vrijheden van burgers ten opzichte van overheden. Eerst waren die bevochten op tirannen, later bleken moderne staten steeds weer vrijheden om ‘administratieve’ op pragmatische redenen van individuen te beperken.

Vrijheid

Toen ik later alsnog theologie studeerde, was voor mij vrijheid nog steeds zo’n belangrijk concept. Nu de vrijheid om de eigen religie vorm te geven. Geen toeval dat ik aangesloten ben bij Vrijzinnigen Nederland. De vrijzinnigen wilden immers ook vrij zijn! Vrij van dogma’s en vrij van beperkingen. Er is, zoals ik het zie, ook geen groot verschil tussen politieke en religieuze vrijheden.  Dus als de politiek je geen ruimte gunt is er ook op religieus gebied in feite geen vrijheid of andersom. Voor de mens is vrijheid van zo’n groot gewicht omdat hij of zij ruimte moet hebben zich te vormen hoe die wil. Ook nieuwe ontdekkingen hebben die vrijheid nodig. Of die nu op artistiek, wetenschappelijk of technisch gebied liggen. Navalny stond voor die vrijheid en heeft daar een ongelooflijk hoge prijs voor betaald.

Katrijne Bezemer
voorganger van Zuid-Kennemerland en Voorburg/Sassenheim

Meer blogs …

Een nieuwe religie

Kenmerken van een religie

Omdat ik vroeger in Zwitserland heb gewoond, interesseert mij nog steeds wat daar gebeurt op maatschappelijk gebied. Online lees ik de Neue Zürcher Zeitung. Een artikel van 25 januari van Zeno Geisseler vermeldt hoe in Zürich de protestantse kerken met de ‘nieuwe religie’ van duurzaamheid/de klimaatbeweging omgaan. Waarom wordt de klimaatbeweging hier een ‘nieuwe religie genoemd? Nu, ze heeft er alle kenmerken van, stelt Geisseler. Een doelstelling, gedragscodes, martelaren en leiders. Ook zijn er afvalligen en bekeerlingen. Ik realiseer me, dit lezende, dat veel emoties die vroeger rond de persoon van de lijdende Christus bestonden, zich nu hebben geconcentreerd rond het beeld van een lijdende planeet aarde.

Fossiele brandstoffen centraal

Het artikel laat dit onderwerp verder rusten maar beschrijft hoe de protestantse kerken van Zürich zo snel mogelijk het gebruik van fossiele brandstoffen voor hun gebouwen willen terugschroeven. Sneller dan de politiek van de bedrijven en instellingen verlangt. Ze willen dit bovendien laten opnemen in hun kerkorden. Zo dragen de kerken tegelijk zorg voor hemelse en ‘athmosphärische’ doelstellingen, is de geestige kop van een alinea in het artikel. Een geïnterviewde predikant, Willi Honegger, is zeer verbolgen en vindt de insteek van de kerken ergerlijk. Het plan zou alleen voor ‘die Bühne’ zijn, om te laten zien hoe klimaatvriendelijkheid de kerken wel zijn. Hij slaat het feit over hoe bijzonder het is, dat ‘van onderaf’, een volksbeweging, een wijziging van de kerkorden is geïnitieerd.

Nederlandse parallellen

De invloed van de klimaatbeweging op de kerken is ook in Nederland toegenomen. In diverse gemeenten werken hier kerken samen. Tussen kerkleden ontstaan zo ook nieuwe contacten. Eén kerkgebouw open op zondag in plaats van bijvoorbeeld drie, scheelt veel aan verwarmingscapaciteit. Dat helpt het besparen van fossiele brandstoffen. Maar het is wel nodig ook andere overwegingen erbij te betrekken. De kerken moeten niet te ver weg zijn om naar toe te gaan. Ook moet het in het open gebouw niet te koud zijn. Juist ouderen hebben een wat hogere temperatuurinstelling nodig. Ook wijzigingen op kleine schaal voegen toe. Niet elk kerkgebouw kan zonnepanelen op het dak leggen. Waar dat kan een bijdrage leveren aan de duurzaamheid, is een mooi doel!

Katrijne Bezemer
voorganger in Zuid-Kennemerland en in Voorburg/Sassenheim

Meer blogs …

Foto: Benjamin Darlington / Shutterstock.com

 

Mycorrhiza

Sinds ik ‘buiten’ woon interesseer ik me nog meer dan vroeger voor de natuur om mij heen. En als je je daar verder in verdiept kom je soms ook mooie woorden tegen, zoals bijvoorbeeld ‘mycorrhiza’. Even een klein lesje (bron: Artis Micropia):

Het woord mycorrhiza komt van het Griekse ‘mukès’ (zwam) en ‘rhiza’ (wortel). Een mycorrhiza is een symbiose tussen schimmels en plantenwortels. 92% van de plantenfamilies werkt samen met een schimmel. Bij een mycorrhiza hebben zowel de plant als de schimmel een voordeel. De plant levert suikers (producten van de fotosynthese) aan de schimmels, die op hun beurt voedingsstoffen en water uit de grond halen en aan de planten geven. Daarnaast kunnen mycorrhizaschimmels planten beschermen tegen ziekteverwekkers. Het mycelium, het netwerk van schimmeldraden, kan een enorm oppervlak bestrijken en daarmee het bereik van de plant sterk vergroten.

 Zo’n woord zingt dan een tijdje door mij heen en ondertussen raak ik meer en meer onder de indruk van de samenhang der dingen in de natuur. En als ik daar een beetje een beeld van heb, dan gaat mijn denken een stapje verder … Als het in de natuur allemaal zo mooi samenwerkt, hoe moet ik dan aankijken tegen wat wij mensen ervan gemaakt hebben?

Eén plant in één potje, dat is iets wat alleen wij mensen kunnen verzinnen. Dat is eenzaamheid ten top ……… Duizenden sparren netjes op een rij in een productiebos, vooral geen onderbegroeiing, want anders kunnen we er zo lastig bij … en verderop net zo’n perceel met larixen. Dat lijkt verdacht veel op segregatie of polarisatie …

Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar vrolijk word ik er niet van.

Gelukkig zijn er (nog steeds of weer) ook mensen die oog hebben voor (bio)diversiteit, voor harmonieus samenleven, dwars door rangen en standen, kleur, gender, herkomst etc. Die inzien dat dat de manier is om in harmonie samen te leven op dit kleine speldenknopje in het onmetelijk universum. Het begint met een open ‘mind’ en open armen. Met elkaar ontmoeten en nieuwsgierig zijn naar elkaar en ontdekken hoe je elkaar kunt helpen en verrijken.

Ik pleit graag voor meer mycorrhiza in onze samenleving … Als vrijzinnigen past dat ons en moeten we daar een steentje aan bij kunnen dragen toch?!

Harry Rijken
oud-penningmeester van de landelijke vereniging en lid van de afdeling Lunteren. Hij schrijft columns voor Lunteren.
De blog is met toestemming overgenomen van de website van Vrijzinnig Lunteren

Meer blogs …

Razende stilstand

Haast

Na de drukke maand december volgen de relatief stille maanden januari en februari. Als het vriest ontstaat wel even drukte met de prangende vraag of de Elfstedentocht doorgang kan vinden. Meestal blijft het dan toch bij het rijden op de kleinere plassen en vaarten. Vlak bij mijn huis zijn dat vooral de slootjes die tussen de straten liggen. Kinderen gooien vaak takken op het ijs voordat het sterk is. Langs de kanten proberen ze er al op te staan. Ze hebben haast, ze kunnen niet meer wachten. Maar de natuur laat zich niet opjagen. Ze neemt de tijd die nodig is. Dat zou ons tot voorbeeld kunnen zijn.

Geen doel meer

In november kwam bij uitgeverij Boom het boek Democratie vraagt om religie uit, van de Duitse socioloog en maatschappijcriticus Hartmut Rosa. Rosa wijst op de haast en drukte die onze moderne samenleving kenmerkt. Velen, vooral jongeren, krijgen een burn-out. Rosa probeert met bewustwording dit tij te keren. Onze samenleving kenmerkt zich door ‘razende stilstand’ stelt Rosa. Het beeld wat je daarbij voor ogen kunt nemen is van een rad waarin een hamster of muis rent. Voor die diertjes is het rad een welkom tijdverdrijf. Maar voor een mens in zo’n rad is het anders.  Mensen willen dat er een doel is, een perspectief. Het rad biedt dat niet, je gaat nergens heen. Voor velen was het levensdoel, dat hun kinderen ‘beter terecht zouden komen dan zij zelf’. De razende stilstand houdt in dat ieder probeert een status quo te handhaven. Maar dat lukt niet meer. Er wordt steeds meer van je gevraagd wat je niet kunt leveren. Boosheid is het gevolg.

Religie als alternatief

Rosa ziet een betekenisvolle rol van religieuze gemeenschappen voor de politiek. De religieuze gemeenschappen kunnen, alleen door hun bestaan al, een nuttig alternatief voor deze ‘razende stilstand’ bieden. Zij hebben een andere tijdsindeling en volgen oude rituelen. Zij doen maar gedeeltelijk mee in de moderne ‘rat race’. Bovendien berichten zij hun volgelingen dat hun leven van betekenis is. Bieden zo ook onze vrijzinnige verenigingen een alternatief in de woeste storm van het alledaagse leven? Dat zou ons bestaan nog een extra betekenis geven.

Katrijne Bezemer
voorganger van Vrijzinnigen Voorburg/Sassenheim en Zuid-Kennemerland

Meer blogs …

Bridge over troubled water

Het jaar 2023 ligt achter ons. Het was in mijn herinnering geen vrolijk jaar. Een oorlog in Oekraïne en een vergeldingsoorlog van Israël tegen Hamas in Gaza. Het nieuws hierover was zo overweldigend dat er bijna geen aandacht meer was voor al die andere landen waarin het leven een hel is voor gewone mensen. Soedan, Jemen, Afghanistan, Irak, Syrië, de stammenstrijd op het Afrikaanse continent, je kunt er een ellenlange lijst van maken. Voor heel veel mensen is de aarde een onherbergzame plek geworden. Miljoenen mensen zijn op de vlucht, voor oorlog en geweld, voor armoede en onderdrukking. Je kunt zeggen dat dit al jaren zo is, maar wat er in Oekraïne en in Gaza gebeurt, raakt je diep in de ziel.

Er is een oud liedje van Annie M.G. Schmidt met de titel “Vluchten kan niet meer”. Het is van 1971, maar het thema van het liedje is nog steeds actueel. Waar zou je naar toe moeten als je een ander perspectief wilt hebben dan somberen over de toestand in de wereld? Frans Halsema en Jenny Arean zingen dat ze niet zouden weten waar ze naar toe zouden moeten. Hoe ver moet je gaan? . Het advies in het liedje is om je eigen alternatiefje te scheppen en met of zonder boterbriefje te schuilen bij elkaar.

Hoe bescheiden het advies ook is, dat is in wezen de kern: je kunt de wereld niet veranderen. Maar je kunt wel iets doen in je eigen kleine kring.

De wereld is vol troebelen. Maar als we in de kleine kring om ons heen onze best doen om voor elkaar de medemens te zijn zoals in het Evangelie bedoeld, dan slaan we een klein, maar toch wel waardevol bruggetje over de troebele wateren van deze wereld.

Johan de Wit
voorganger Zeist

Meer blogs …

Maakt liefde blind?

Obsessie

Een gesprekskring over vrouwelijke filosofen werd vorig seizoen afgesloten met een film van Digna Sinke over de Nederlandse filosofe Belle van Zuylen (1740-1805). De film laat uitvoerig haar relatie met Benjamin Constant zien, maar laat ook composities van haar hand horen en laat Belle denkbeelden uit haar omvangrijke oeuvre uitspreken. Na het bekijken van deze film merkte een lid van mijn gesprekskring heftig op dat ze Belle van Zuylen ‘schandalig’ vond. Ik begreep eerst niet wat ze bedoelde. Zij vond dat Belle van Zuylen met haar in de film hunkerende liefde en ‘obsessieve’ aandacht voor Benjamin Constant afbreuk deed aan haarzelf en in feite alle vrouwen. Belle van Zuylen was daarmee erg in haar achting gedaald.

Een held op sokken

Ik moest hier aan denken toen ik in de NRC de kritiek las op de nieuwe film over Napoleon (1769-1821) van de Britse regisseur Ridley Scott. De liefde van Napoleon voor zijn eerste echtgenote Joséphine wordt hierin breed uitgemeten. De Fransen (waar en wie specifiek weet ik niet) waren hier helemaal niet over te spreken. Napoleon is voor velen een held of op zijn minst een bijzonder persoon. In de film zou Napoleon als ‘watje’ zijn weergegeven. Zwijmelend naar zijn geliefde, steeds met haar bezig in gedachte, terwijl op het slagveld anderen hun leven waagden. Napoleon had ook tijdens een staatsgreep angstig gekeken. De film zou bovendien anti-Frans zijn!

Echte liefde maakt gelukkig

Maakt liefde inderdaad blind en je tot minder dan je bent? Gek genoeg is de algemene mening van psychologen dat ongelukkig en arm zijn juist leidt naar kortzichtigheid en bewustzijnsvernauwing. Liefde (en tevredenheid) zou daarentegen leiden naar een grotere intelligentie en een grotere openheid naar ‘het gelukkige toeval’! Dat laatste zorgt er voor dat het leven je meezit. Een mogelijkheid is dan dat helaas Belle en Napoleon zich ongelukkig voelden als ze aan hun geliefde dachten. Volgens de prachtige Bijbeltekst (1 Korintiërs 13) oordeelt de liefde in elk geval niet en is de echte liefde geduldig en vriendelijk. “Liefde is niet jaloers, vervalt niet in grootspraak, in eigendunk. Ze verheugt zich niet in onrecht, ze vindt vreugde in de waarheid. Ze kan alles verdragen, ze blijft geloven, blijft hopen, nooit geeft ze het op.” Ik wens ons allen een dergelijk liefdevol nieuw jaar toe.

Katrijne Bezemer
voorganger van de afdelingen Zuid-Kennemerland en Voorburg-Sassenheim

Meer blogs …

 

Voor wie bent U?

Geen tijd!

Ik sta net met mijn portemonnee in de hand bij de parkeerautomaat aan de Boerhaavelaan in Leiden als ik word aangesproken. “Mogen we u iets vragen,“ vraagt een jongen uit een groepje van vier. Ze zijn zo 16 jaar en hebben een migratie-achtergrond. “Nee niet nu, ik heb geen tijd”, zeg ik. Maar als de autozaken zijn geregeld besluit ik toch naar hen toe te lopen. Zo lang hoeft dit toch niet te duren.

In gesprek

“Wat wilde je vragen?” De jongen kijkt blij. “Voor wie bent U in Gaza?”, vraagt hij. “Ik denk niet zo in twee partijen. Ik vind het vreselijk als wie dan ook maar, andere mensen zo doodmaakt,” zeg ik. “Ik denk ook niet in twee groepen”, zegt de jongen. “Zijn jullie ook erg geschrokken van wat jullie zien en horen?“ Dat beamen ze. “Wat zou u doen als ze bij wijze van spreken zomaar uw huis binnen zouden komen en een kamer daarvan innemen?”, vraagt een van de andere jongens. “Je bedoelt, dat de Joden dat gedaan hebben met de Palestijnen,” zeg ik. Drie jongens kijken hun klasgenoot bewonderend aan. “De Joden zijn hier in de oorlog op een afgrijselijke manier behandeld en vermoord”, zeg ik. Gelukkig ontkennen ze dat niet. “Israël bombardeert onschuldige burgers”, zegt een ander. “Dat is toch erg.” “Ja, heel vreselijk. “Hamas had in de kibboetsen niets te zoeken”, zeg ik, “Ze hebben daar zomaar mensen vermoord.” Was er nu even een stilte zonder begrip? We staan daar met zijn vijven, allen wat somber. Dat verbindt ons. “Dank u wel”, zegt de jongen die me in eerste instantie aansprak. “Het beste jongens, dag!”

Opnieuw kijken

Aan het begin van de straat staat een standbeeld van Herman Boerhaave (1668-1738). Het ‘kijkt’ richting Leidsch Universitair Medisch Centrum. Boerhaave ging als hoogleraar en arts als eerste met studenten in opleiding langs de zieken. Hij voerde als het ware de co-schappen in. Studenten mogen niet afgaan op oude ideeën, boekenkennis of ‘hear-say’, vond hij. Ze moeten zelf oordelen en zelfstandig feiten onderzoeken. Het gaat om waarheid. Boerhaave werd ‘de leermeester van Europa’ genoemd.

Katrijne Bezemer
voorganger van Voorburg/Sassenheim en Bloemendaal

Meer blogs ….